Kabotaż busem do 3,5 t: ile kursów wolno, jakie dokumenty i skąd biorą się kary
1 sierpnia 2026 · aktualizacja: 3 listopada 2026 · TachoReady

Kabotaż to najprostszy sposób, żeby bus nie wracał do Polski na pusto - i jednocześnie obszar, który zagraniczne służby kontrolne sprawdzają szczególnie dokładnie. Zasady są takie same jak dla ciężarówek: odkąd busy 2,5-3,5 t w zarobkowych przewozach międzynarodowych wymagają licencji wspólnotowej (od 21 maja 2022), obowiązują je też ograniczenia kabotażowe z rozporządzenia 1072/2009 zmienionego Pakietem mobilności.
W tym artykule rozkładamy kabotaż na czynniki pierwsze: co wolno, czego nie wolno, jakie dokumenty wozić w kabinie i jak kabotaż łączy się z delegowaniem i tachografem.
Czym jest kabotaż (definicja bez prawniczego żargonu)
Kabotaż to przewóz krajowy wykonywany w obcym państwie: polski przewoźnik wiezie towar z punktu A do punktu B, przy czym oba punkty leżą np. w Niemczech. Nie jest kabotażem:
- przewóz z Polski do Niemiec (to przewóz bilateralny),
- przewóz z Niemiec do Francji (to cross-trade, przewóz między krajami trzecimi),
- przejazd tranzytem przez Niemcy bez załadunku i rozładunku.
Kabotaż jest legalny tylko jako dodatek do przewozu międzynarodowego - nie możesz pojechać busem do Niemiec po to, żeby przez dwa tygodnie jeździć tam po kraju jak lokalny przewoźnik. Właśnie tego pilnują limity.
Zasada 3 przewozów w 7 dni
Punkt wyjścia jest zawsze ten sam: najpierw przewóz międzynarodowy z pełnym rozładunkiem w danym kraju. Dopiero po nim otwiera się okno kabotażowe:
- masz maksymalnie 3 przewozy kabotażowe,
- na ich wykonanie masz 7 dni od rozładunku przewozu międzynarodowego,
- ostatni rozładunek kabotażowy przed opuszczeniem państwa musi nastąpić przed upływem tych 7 dni.
Jest też wariant „na pusto”: jeśli po rozładunku w jednym kraju wjeżdżasz bez ładunku do innego państwa członkowskiego, wolno Ci tam wykonać 1 przewóz kabotażowy w ciągu 3 dni od wjazdu, nadal w ramach limitu 7 dni liczonego od rozładunku międzynarodowego.
| Scenariusz | Co wolno | Termin |
|---|---|---|
| Rozładunek międzynarodowy w kraju X | do 3 kabotaży w kraju X | 7 dni od rozładunku |
| Wjazd na pusto do kraju Y (po rozładunku w X) | 1 kabotaż w kraju Y | 3 dni od wjazdu, w ramach 7 dni |
| Zakończony okres kabotażu w kraju X | ponowny kabotaż tym samym pojazdem w X | dopiero po 4 dniach przerwy |
Cooling-off: 4 dni przerwy, o których łatwo zapomnieć
Pakiet mobilności dołożył zasadę, która zmieniła planowanie tras: po zakończeniu okresu kabotażu w danym państwie ten sam pojazd nie może zacząć tam nowego kabotażu przez 4 dni. Nie pomoże krótki wyskok za granicę i powrót - licznik cooling-off biegnie dla pojazdu i konkretnego państwa.
W praktyce oznacza to koniec modelu „bus stacjonuje pod Berlinem i woźi lokalnie cały miesiąc”. Dowód musi obejmować też wcześniejsze przewozy: jeśli pojazd był w państwie przyjmującym w ciągu czterech dni poprzedzających przewóz międzynarodowy, przewoźnik przedstawia dowody wszystkich przewozów z tego okresu (art. 8 ust. 3). Tachograf inteligentny (więcej o montażu i działaniu) rejestruje automatycznie przekroczenia granic (art. 8 ust. 1 rozporządzenia 165/2014), co może ułatwić kontroli zestawienie zapisów z deklarowanymi trasami.
Prosta reguła planowania: jeden wjazd z ładunkiem = jedno okno kabotażowe. Zanim przyjmiesz zlecenie kabotażowe, odpowiedz sobie na trzy pytania: kiedy był rozładunek międzynarodowy, który to kabotaż z trzech i czy nie biegnie jeszcze cooling-off. Jeśli choć jedna odpowiedź jest „nie wiem”, nie bierz zlecenia.
Trzy przykłady z trasy: legalnie czy nie?
Teoria wygląda prosto, ale zlecenia z giełdy rzadko układają się w podręcznikowe scenariusze. Trzy typowe sytuacje:
Przykład 1. Wieziesz palety z Poznania do Kolonii, rozładunek w poniedziałek. We wtorek bierzesz przewóz Kolonia - Frankfurt, w środę Frankfurt - Stuttgart, w czwartek Stuttgart - Monachium. Legalnie: trzy kabotaże w ciągu 7 dni od rozładunku międzynarodowego. Czwartego przewozu po Niemczech już wziąć nie wolno - nawet jeśli 7 dni jeszcze nie minęło, limit 3 przewozów jest wyczerpany.
Przykład 2. Po rozładunku w Kolonii jedziesz na pusto do Holandii i tam bierzesz przewóz Rotterdam - Utrecht. Legalnie, ale tylko jeden przewóz: po wjeździe bez ładunku do innego państwa przysługuje 1 kabotaż w ciągu 3 dni od wjazdu. Drugie zlecenie po Holandii to już naruszenie, choćby było „po drodze”.
Przykład 3. Zamknąłeś okno kabotażowe w Niemczech w piątek, w sobotę wracasz do Polski, w poniedziałek znów wieziesz ładunek do Niemiec i chcesz od razu brać kabotaże. Nielegalnie: od zakończenia poprzedniego kabotażu w Niemczech nie minęły 4 dni cooling-off dla tego pojazdu. Nowy przewóz międzynarodowy nie kasuje tej przerwy.
Jeśli dopiero układasz sobie w głowie, które przewozy busem w ogóle podlegają licencji i tachografowi, zacznij od testu 5 pytań o obowiązek tachografu - kabotaż to zawsze kolejny krok po uporządkowaniu podstaw.
Dokumenty: kabotaż bez dowodów to kabotaż nielegalny
Podczas kontroli to Ty musisz wykazać legalność kabotażu, nie inspektor jego nielegalność. Kierowca powinien mieć w busie:
- dowód przewozu międzynarodowego, który otworzył okno kabotażowe: list przewozowy CMR z datami załadunku i rozładunku,
- osobny dowód na każdy przewóz kabotażowy z danymi z art. 8 ust. 3: nazwa, adres i podpis nadawcy i przewoźnika, odbiorca i jego podpis po dostawie, data dostawy, miejsce i data odbioru oraz miejsce przeznaczenia, rodzaj rzeczy, masa brutto, numery rejestracyjne pojazdu i przyczepy,
- wypis z licencji wspólnotowej - uwierzytelniony wypis przechowuje się w każdym pojeździe i okazuje na żądanie kontroli (art. 4 ust. 6 rozporządzenia 1072/2009).
Najczęstszy błąd w busach to niekompletne CMR-ki z kabotaży: brak daty rozładunku albo brak numeru rejestracyjnego. Dla kontroli dokument, z którego nie da się odtworzyć chronologii, nie jest dowodem - a wtedy cały łańcuch kabotażowy traktowany jest jako naruszenie. Jak wypełnić list CMR krok po kroku: CMR wzór: jak wypełnić list przewozowy.
Dowód można przedstawić lub przesłać w formie elektronicznej, w ustrukturyzowanym formacie (art. 8 ust. 4a), a podczas kontroli drogowej kierowca może skontaktować się z siedzibą firmy, żeby przedstawić dowody. Więcej o tym, co zmienia (i czego nie zmienia) rozporządzenie eFTI od 9 lipca 2027.
Kabotaż a delegowanie kierowcy
Kabotaż nie jest wyłączony z delegowania kierowców (wyłączone są tranzyt i przewozy dwustronne). Zanim bus zacznie kabotaż, firma powinna:
- zgłosić kierowcę w systemie IMI (zgłoszenie delegowania, najpóźniej w momencie rozpoczęcia delegowania),
- zapewnić kierowcy warunki zatrudnienia państwa przyjmującego za czas kabotażu (zakres wynika z jego przepisów),
- wyposażyć kierowcę w kopię zgłoszenia (w Polsce może być papierowa lub elektroniczna).
To osobny, duży temat, który opisujemy w artykule o delegowaniu kierowców i zgłoszeniu IMI.
A co z busami poniżej 2,5 t?
Od 21 maja 2022 licencji wspólnotowej nie wymaga przewóz rzeczy pojazdami o dmc nieprzekraczającej 2,5 t (art. 1 ust. 5 lit. ca rozporządzenia 1072/2009), więc 2,5-3,5 t jest już objęte licencją. Co z kabotażem pojazdami do 2,5 t, nie sprawdzaliśmy: przepisów krajowych poszczególnych państw w tym wpisie nie omawiamy. Zanim zaplanujesz model biznesowy „pod limit”, sprawdź przepisy konkretnego kraju.
Druga pułapka to dmc zestawu: w rozporządzeniu 561/2006 masę liczy się dla pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą (art. 2 ust. 1 lit. aa), więc bus 3,5 t z przyczepą może przekroczyć progi dla dodatkowych obowiązków. Licz dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów, nie samego busa. Jak masę zespołu liczy rozporządzenie 1072/2009, nie sprawdzaliśmy.
Co grozi za złamanie zasad
Sankcje nakłada państwo, w którym doszło do naruszenia - każde według własnego prawa; sankcji innych państw nie sprawdzaliśmy. W Niemczech kabotażu pilnuje BALM (jak wygląda taka kontrola, opisujemy osobno). W Polsce kara pieniężna nałożona w innym państwie UE za naruszenie zakwalifikowane w rozporządzeniu 2016/403 jako najpoważniejsze (a przy poważnych i bardzo poważnych - zależnie od częstotliwości) jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie dobrej reputacji przewoźnika (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o transporcie drogowym). Jak klasyfikowane są naruszenia kabotażowe, nie sprawdzaliśmy.
Od 1 lipca 2026 bus 2,5-3,5 t w międzynarodowym lub kabotażowym przewozie rzeczy wchodzi w zakres rozporządzenia 561/2006, a więc w obowiązek tachografu (test 5 pytań). Zapisy tachografu mogą być zestawiane z dokumentami kabotażowymi.
Jak ułożyć to w firmie: procedura zamiast pamięci kierowcy
Najsłabszym ogniwem nie jest zwykle zła wola, tylko brak systemu. Kierowca bierze zlecenie z giełdy w piątek wieczorem i nikt nie sprawdza, który to kabotaż z kolei. Minimum, które warto wdrożyć:
- Rejestr okien kabotażowych per pojazd: data rozładunku międzynarodowego, kolejne kabotaże, data zamknięcia okna, koniec cooling-off.
- Zasada akceptacji zleceń kabotażowych przez jedną osobę w firmie (nie przez kierowcę w trasie).
- Checklista dokumentów w kabinie: CMR międzynarodowy, CMR-y kabotażowe, wypis z licencji, kopia zgłoszenia delegowania.
- Archiwizacja kompletu dokumentów po powrocie - kontrola w firmie może wrócić do tych przewozów długo po ich wykonaniu, podobnie jak przy kontroli ITD w siedzibie.
Tak poukładany kabotaż przestaje być loterią: wiesz, które zlecenie wolno przyjąć, a dokumenty bronią się same.
Gotowe wzory tej dokumentacji - rejestr przewozów, checklisty dokumentów w pojeździe i procedury dla kierowców - znajdziesz w Pakiecie Przewoźnika LCV.
Stan prawny na: 3 listopada 2026
Podstawa prawna: rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, tekst skonsolidowany z 21.02.2022 (art. 1 ust. 5 lit. c i ca, art. 4 ust. 6, art. 8 ust. 1-4a); rozporządzenie (WE) nr 561/2006, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 2 ust. 1 lit. aa); rozporządzenie (UE) nr 165/2014, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 8 ust. 1); ustawa o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 797 (art. 4 ust. 1, art. 9 ust. 1); ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490 (art. 7d ust. 1 pkt 2). Nie sprawdzaliśmy: zmian rozporządzenia 1072/2009 po 21.02.2022, sankcji i praktyki kontroli w innych państwach (w tym BALM), klasyfikacji naruszeń kabotażowych w rozporządzeniu 2016/403, sposobu liczenia masy zespołu pojazdów w rozporządzeniu 1072/2009, przepisów krajowych dla pojazdów do 2,5 t ani rozporządzenia eFTI.
Ostatni przegląd: 3 listopada 2026
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy busem do 3,5 t wolno wykonywać kabotaż w UE?
Tak, ale na tych samych zasadach co ciężarówką: kabotaż wykonuje przewoźnik zarobkowego przewozu rzeczy z licencją wspólnotową (zwolnienie z licencji dla pojazdów do 3,5 t obowiązywało do 20 maja 2022 r., od tej daty dotyczy pojazdów do 2,5 t - art. 1 ust. 5 lit. c i ca rozporządzenia 1072/2009), a kabotaż wolno wykonywać po dostarczeniu rzeczy w przychodzącym ruchu międzynarodowym (art. 8 ust. 2). Bus nie ma tu żadnej taryfy ulgowej.
Ile przewozów kabotażowych wolno wykonać?
Do trzech przewozów kabotażowych po dostarczeniu rzeczy w przychodzącym ruchu międzynarodowym. Ostatni rozładunek w kabotażu przed opuszczeniem państwa musi nastąpić w ciągu siedmiu dni od ostatniego rozładunku w ruchu międzynarodowym. Jeśli wjeżdżasz do kolejnego państwa bez ładunku, wolno Ci tam wykonać jeden przewóz kabotażowy w ciągu trzech dni od wjazdu, w ramach tych samych trzech przewozów i siedmiu dni (art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009).
Na czym polega cooling-off 4 dni w kabotażu?
Przewoźnik nie może wykonywać kabotażu tym samym pojazdem (w zespole - pojazdem silnikowym) w tym samym państwie przez cztery dni od zakończenia przewozu kabotażowego w tym państwie (art. 8 ust. 2a rozporządzenia 1072/2009). Przepis pochodzi z Pakietu mobilności i występuje w tekście skonsolidowanym z 21 lutego 2022 r.
Jakie dokumenty potwierdzają legalny kabotaż?
Krajowy przewóz wykonywany przez przewoźnika bez siedziby w państwie przyjmującym uznaje się za zgodny z rozporządzeniem tylko wtedy, gdy przewoźnik przedstawi wyraźny dowód poprzedniego przewozu międzynarodowego i każdego kolejnego kabotażu (art. 8 ust. 3). Dowód obejmuje dla każdego przewozu m.in. nadawcę, przewoźnika, odbiorcę, datę dostawy, miejsce odbioru i przeznaczenia, rodzaj rzeczy, masę brutto i numery rejestracyjne pojazdu i przyczepy. Nie wymaga się żadnych dodatkowych dokumentów (ust. 4). Dowód może być w formie elektronicznej (ust. 4a).
Czy kabotaż busem podlega delegowaniu kierowców?
Tak. Kabotaż nie należy do przewozów wyłączonych z delegowania (wyłączone są tranzyt i przewozy dwustronne, art. 4 ust. 1 polskiej ustawy o delegowaniu kierowców). Zgłoszenie delegowania składa się najpóźniej w momencie rozpoczęcia delegowania, a warunki zatrudnienia i dokumenty w pojeździe wynikają z przepisów państwa przyjmującego. Szczegóły: wpis o delegowaniu kierowców i zgłoszeniu IMI.