Przejdź do treści

Kontrola ITD w firmie transportowej: co sprawdza inspektor, segregator po segregatorze

17 lipca 2026 · aktualizacja: 3 listopada 2026 · TachoReady

Kontrola ITD w firmie transportowej: co sprawdza inspektor, segregator po segregatorze

Kontrolę drogową znasz albo poznasz szybko: zatrzymanie przy drodze i sprawdzenie dokumentów kierowcy. Ale to kontrola w przedsiębiorstwie jest tą, która obejmuje całą dokumentację firmy: dane z tachografów, ewidencje, licencję i bazę. Nie da się jej „dorobić”, bo dokumenty rozjadą się z cyfrowymi zapisami tachografu.

Od 1 lipca 2026 obejmuje także przewoźników busów 2,5-3,5 t w międzynarodowym i kabotażowym przewozie rzeczy. Poniżej dokładna mapa tego, czego zażąda inspektor - segregator po segregatorze.

Jak wygląda kontrola ITD w przedsiębiorstwie

Kontrola w firmie zaczyna się co do zasady od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 89c ustawy o transporcie drogowym), ze wskazaniem zakresu przedmiotowego i wstępną listą dokumentów. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po 7 dniach i nie później niż przed upływem 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Inspektor działa po okazaniu legitymacji i doręczeniu upoważnienia (art. 70 ust. 1).

Te 7 dni to kluczowy moment. Nie odtworzysz w tydzień danych z tachografu ani nie napiszesz wstecz ewidencji, która zgodzi się z zapisami cyfrowymi - ale możesz uporządkować kompletną dokumentację: sprawdzić rejestry, uzupełnić braki formalne, poukładać segregatory tak, żeby łatwo podać dokumenty.

Segregator 1: dane z tachografów i kart kierowców

Fundament kontroli. Inspektor żąda plików cyfrowych i sprawdza:

  • kompletność pobrań: dane z karty każdego kierowcy wczytywane w maksymalnym okresie 28 dni, z tachografu każdego pojazdu w maksymalnym okresie 90 dni (rozporządzenie 581/2010),
  • rejestry pobrań - nasza rekomendacja jako dowód, że terminy były pilnowane (data pobrania, kto pobrał, jaki pojazd/karta); obowiązku ich prowadzenia nie znaleźliśmy w przepisach,
  • archiwizację: dane przechowywane co najmniej 12 miesięcy od zarejestrowania, w oryginalnym formacie, zabezpieczone przed utratą (wymóg 196b; art. 48 ust. 2-3 ustawy o tachografach),
  • analizę naruszeń: czy w danych są przekroczenia czasu jazdy, brakujące przerwy, jazda bez karty.

Co sprawdza ITD: terminowość pobrań i kompletność danych. Pamięć karty kierowcy jest ograniczona (co najmniej 28 dni, w kartach drugiej wersji co najmniej 56 dni) i najstarsze zapisy są nadpisywane - jeśli nie pobierałeś danych w terminie, luka może być nie do uzupełnienia. Niedotrzymanie terminów to pozycje taryfikatora: lp. 6.3.17 (500 zł za kierowcę) i lp. 6.3.18 (500 zł za pojazd).

Segregator 2: ewidencja czasu pracy

Drugi najczęstszy punkt zapalny, szczególnie w małych firmach:

  • ewidencja czasu pracy każdego kierowcy (art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców) - godziny pracy, dyżury, noce, nadgodziny; nie mylić z samymi zapisami tachografu, to osobny dokument; nieprowadzenie ewidencji to w taryfikatorze 1 000 zł za kierowcę (lp. 5.19),
  • ewidencja właściciela, który sam jeździ - przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy prowadzi ewidencję własnego czasu pracy (art. 26d ust. 1) i przechowuje ją 2 lata po zakończeniu okresu nią objętego (art. 26e ust. 1),
  • pora nocna: gdy praca jest wykonywana w porze nocnej (okres czterech godzin między 00.00 a 07.00), czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin między kolejnymi odpoczynkami (art. 21), z zastrzeżeniem art. 22 - szczegóły i wątpliwości w wpisie o porze nocnej,
  • zgodność ewidencji z danymi cyfrowymi - ewidencja pisana „z głowy” rozjeżdża się z tachografem i łatwo to zauważyć.

Segregator 3: licencja i uprawnienia

  • licencja wspólnotowa (oryginał u przewoźnika) i uwierzytelnione wypisy - po jednym w każdym pojeździe (art. 4 ust. 3 i 6 rozporządzenia 1072/2009); posiadanie wypisów w liczbie większej niż liczba pojazdów z udokumentowaną zdolnością finansową to w taryfikatorze 500 zł za każdy ponadliczbowy wypis (lp. 1.2),
  • zdolność finansowa: 1800 EUR na pierwszy pojazd, 900 EUR na każdy kolejny (dla pojazdów 2,5-3,5 t), udokumentowana (art. 7 rozporządzenia 1071/2009; formy opisujemy w osobnym wpisie),
  • zarządzający transportem: kto pełni funkcję, certyfikat kompetencji zawodowych, powiązanie z firmą,
  • zgłoszenia zmian (pojazdy, siedziba, baza) do organu wydającego licencję.

Segregator 4: baza eksploatacyjna

  • adres bazy zgłoszony do organu licencyjnego,
  • liczba miejsc postojowych odpowiadająca co najmniej 1/3 pojazdów zgłoszonych do organu; przy zgłoszeniu nie więcej niż dwóch pojazdów konieczne jest co najmniej jedno miejsce (art. 5 ust. 2c i 2d ustawy o transporcie drogowym),
  • wyposażenie bazy zgodne z deklaracją (miejsce postoju, obsługa techniczna lub dostęp do niej),
  • tytuł prawny do bazy (własność, najem, dzierżawa).

Segregator 5: dokumenty kierowców i pojazdów

  • umowy z kierowcami, orzeczenia lekarskie i psychologiczne, szkolenia okresowe,
  • świadectwa kierowcy dla kierowców spoza UE (np. z Ukrainy),
  • zaświadczenia o działalności („urlopówki”) za okresy bez jazdy,
  • dowody rejestracyjne, badania techniczne, przeglądy okresowe tachografów (co najmniej raz na 2 lata, wymóg 409 załącznika IC),
  • potwierdzenia zapoznania kierowców z obowiązkami przy tachografie.

Ile to kosztuje: logika taryfikatora

Kara z kontroli w przedsiębiorstwie to suma pozycji taryfikatora - część naruszeń liczona osobno za każdy dzień i każdego kierowcę - do ustawowego limitu na jedną kontrolę, zależnego od liczby kierowców: 15 000, 20 000, 25 000 albo 30 000 zł (art. 92a ust. 5).

Do tego dochodzi drugi skutek, często groźniejszy niż kara: wyniki kontroli trafiają do centralnej ewidencji naruszeń (art. 74 ust. 1 i art. 80), a wykonalna decyzja o karze za naruszenie zakwalifikowane jako najpoważniejsze (NN) jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie dobrej reputacji (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b); jej utrata oznacza zawieszenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 6). Opisujemy to w wpisie o utracie dobrej reputacji.

Plan na 7 dni po zawiadomieniu

  1. Dzień 1-2: zbierz pliki cyfrowe - pobrania kart i tachografów za cały okres kontroli, uzupełnij rejestr pobrań o daty faktycznych pobrań.
  2. Dzień 3-4: przejrzyj ewidencję czasu pracy (każdy kierowca + Ty, jeśli jeździsz). Zestaw ją wyrywkowo z danymi tachografu.
  3. Dzień 5: skompletuj segregatory: licencja + wypisy, zdolność finansowa, baza, dokumenty kierowców i pojazdów.
  4. Dzień 6: przejdź checklistę pozycja po pozycji i wypisz braki - lepiej, żebyś znał je Ty, zanim pozna inspektor.
  5. Dzień 7: przygotuj miejsce kontroli oraz osobę, która będzie podawać dokumenty i odpowiadać na pytania.

Nie da się w 7 dni odtworzyć roku zaniedbań. Da się jednak nie dokładać naruszeń formalnych do merytorycznych. Jak organ oceni wątpliwe sytuacje, zależy od stanu faktycznego; porządna dokumentacja jest dowodem staranności, nie gwarancją wyniku kontroli.


Stan prawny na: 3 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490 (art. 5 ust. 2c i 2d, art. 7d ust. 1 i 6, art. 70 ust. 1 i 1b, art. 72, art. 74 ust. 1, art. 80, art. 89c, art. 92a ust. 5, załącznik nr 3 lp. 1.2, 1.6, 5.19, 5.21, 6.3.8, 6.3.14-6.3.18); ustawa - Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1480 (art. 48 ust. 1-4 i 11); ustawa o czasie pracy kierowców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 477 (art. 21, 22, 25, 26d, 26e); rozporządzenie (UE) nr 165/2014, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 33 ust. 2); rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 (art. 1 ust. 3); rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/799, tekst skonsolidowany z 21.08.2023 (wymogi 196b, 409); rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 2 ust. 1 lit. aa); rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, tekst skonsolidowany z 21.02.2022 (art. 4 ust. 3 i 6); ustawa o tachografach, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1037 (art. 48). Nie sprawdzaliśmy: czy rozdział 5 Prawa przedsiębiorców stosuje się bez dalszych wyłączeń do konkretnej kontroli, okresu wstecz badanego w praktyce, statystyk naruszeń, rozporządzenia 1071/2009 poza art. 7 ani wykładni organów kontrolnych.
Ostatni przegląd: 3 listopada 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy ITD zapowiada kontrolę w firmie?

Co do zasady tak. Do kontroli w przedsiębiorstwie stosuje się rozdział 5 Prawa przedsiębiorców (art. 89c ustawy o transporcie drogowym), a on przewiduje zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli i wszczęcie jej nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od doręczenia zawiadomienia (art. 48 ust. 1-2 Prawa przedsiębiorców). Są od tego wyjątki (art. 48 ust. 11), a przedsiębiorca może wnioskować o wcześniejsze wszczęcie (ust. 4). Kontrola drogowa nie jest zapowiadana. Siedem dni nie wystarczy, żeby odtworzyć brakującą dokumentację, ale można w nich uporządkować kompletną.

Jak daleko wstecz sięga kontrola ITD w firmie?

Stałego okresu wstecz nie znaleźliśmy w ustawie: zakres kontroli określa zawiadomienie (art. 48 ust. 3 Prawa przedsiębiorców), a upoważnienie wskazuje datę rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia (art. 70 ust. 1b ustawy o transporcie drogowym). Dane z tachografów i kart przechowuje się co najmniej 12 miesięcy od zarejestrowania (wymóg 196b załącznika IC), wykresówki i wydruki co najmniej rok po użyciu (art. 33 ust. 2 rozporządzenia 165/2014), a ewidencję czasu pracy pracownika 10 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 6 ustawy o czasie pracy kierowców).

Co jest najczęstszym naruszeniem przy kontroli ITD w firmie?

Statystyk najczęstszych naruszeń nie sprawdzaliśmy. Z taryfikatora (załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) wynika, że przy kontroli w firmie osobne pozycje dotyczą m.in. nieprowadzenia ewidencji czasu pracy (lp. 5.19, 1 000 zł za kierowcę), terminowego pobierania danych (lp. 6.3.17 i 6.3.18, po 500 zł), przechowywania i udostępniania danych (lp. 6.3.15 i 6.3.16, 500 zł za dzień i kierowcę). Braki wpisów manualnych kierowcy to osobne pozycje (lp. 6.3.8 i 6.3.14).

Czy kary z kontroli w firmie sumują się?

Tak, kara jest naliczana za każde naruszenie z osobna według taryfikatora, do ustawowego limitu na jedną kontrolę w podmiocie, który zależy od średniej liczby kierowców w ostatnich 6 miesiącach: 15 000 zł do 10 kierowców, 20 000 zł do 50, 25 000 zł do 250 i 30 000 zł powyżej (art. 92a ust. 5).

Czy kontrola w firmie może dotyczyć busów 2,5-3,5 t?

Tak. Od 1 lipca 2026 bus 2,5-3,5 t w międzynarodowym lub kabotażowym przewozie rzeczy wchodzi w zakres rozporządzenia 561/2006 (art. 2 ust. 1 lit. aa), a więc w obowiązek tachografu i norm czasu prowadzenia. Licencja wspólnotowa i baza eksploatacyjna wynikają z odrębnych przepisów, a zastosowanie art. 22 ustawy o czasie pracy kierowców do niektórych norm czasu pracy w busach 2,5-3,5 t nie jest przez nas rozstrzygnięte.

Co jeśli nie udostępnię danych podczas kontroli?

Kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi czynności kontrolne, w tym okazać dokumenty i udostępnić dane (art. 72 ustawy o transporcie drogowym). Taryfikator przewiduje m.in. 12 000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie kontroli (załącznik nr 3, lp. 1.6), 8 000 zł za fałszowanie ewidencji czasu pracy lub odmowę jej udostępnienia (lp. 5.21) i 500 zł za dzień i kierowcę za nieudostępnienie danych w kontroli w przedsiębiorstwie (lp. 6.3.16).

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.