Przejdź do treści

CMR wzór: jak wypełnić list przewozowy

31 sierpnia 2026 · aktualizacja: 2 listopada 2026 · TachoReady

CMR wzór: jak wypełnić list przewozowy

CMR wzór to jedno z najczęściej wyszukiwanych haseł w transporcie międzynarodowym, ale tu jest pułapka: konwencja nie dostarcza gotowego druku. Mówi, co musi się znaleźć w liście przewozowym, a wygląd formularza zostawia praktyce. Ten wpis prowadzi Cię po polach jedno po drugim, pokazuje przykład dla busa jadącego z Polski do Niemiec i wskazuje miejsca, w których kierowcy najczęściej się potykają.

Dane w przykładzie są fikcyjne. To nie jest druk do pobrania. Wzoru CMR w naszym pakiecie nie ma, a o wyborze druku decyduje Twój zleceniodawca albo drukarnia.

Najważniejsze w skrócie

  • List CMR potwierdza umowę międzynarodowego przewozu drogowego towarów (art. 4 konwencji). Brak listu nie unieważnia umowy, ale osłabia dowód.
  • Sporządza się trzy podpisane oryginały: dla nadawcy, dla towaru (odbiorcy) i dla przewoźnika.
  • Art. 6 wylicza dane obowiązkowe (a-k) i dodatkowe, jeśli mają zastosowanie.
  • Za dokładność danych odpowiada nadawca, a przewoźnik przy przejęciu sprawdza liczbę paczek i widoczny stan towaru oraz wpisuje zastrzeżenia.
  • W kabotażu dane z listu są dowodem legalności przewozu, a list może być elektroniczny (eCMR).

Do czego służy list CMR

Konwencja CMR stosuje się do umowy zarobkowego przewozu drogowego towarów pojazdami, gdy miejsce przejęcia towaru i miejsce przeznaczenia leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną konwencji (art. 1 ust. 1). Przewóz krajowy nią nie jest objęty.

Umowa przewozu jest potwierdzona listem przewozowym (art. 4). Według art. 9 list jest wstępnym dowodem zawarcia umowy, jej warunków i przejęcia towaru przez przewoźnika. Jeśli przewoźnik nie wpisał zastrzeżeń, domniemywa się, że towar i opakowanie wyglądały na dobry stan, a liczba paczek i oznaczenia zgadzały się z listem. To zdanie jest powodem, dla którego warto czytać rubryki, zanim złożysz podpis.

Szerzej o znaczeniu prawnym konwencji i odpowiedzialności przewoźnika piszemy we wpisie CMR: co to jest i kiedy go potrzebujesz.

Wzór CMR: co musi zawierać list (art. 6)

Konwencja (autentyczny tekst angielski w zbiorze traktatów ONZ) w art. 6 ust. 1 wymienia jedenaście danych, które list zawiera zawsze:

Dane (art. 6 ust. 1) Co wpisujesz
a data listu i miejsce jego sporządzenia
b nazwa i adres nadawcy
c nazwa i adres przewoźnika
d miejsce i data przejęcia towaru oraz miejsce przeznaczenia
e nazwa i adres odbiorcy
f powszechnie używany opis rodzaju towaru i sposobu opakowania, a dla towarów niebezpiecznych ich ogólnie uznana nazwa
g liczba paczek, ich oznaczenia szczególne i numery
h masa brutto towaru lub jego ilość wyrażona w inny sposób
i koszty związane z przewozem (opłata przewozowa, koszty dodatkowe, cła i inne opłaty od zawarcia umowy do dostawy)
j instrukcje potrzebne do formalności celnych i innych
k oświadczenie, że przewóz, mimo wszelkich klauzul przeciwnych, podlega konwencji

Pole k bywa pominięte, bo na wielu drukach jest już wydrukowane. Jeśli oświadczenia brakuje, przewoźnik odpowiada za koszty, straty i szkody poniesione z tego powodu przez osobę uprawnioną do rozporządzania towarem (art. 7 ust. 3).

Gdy ma to zastosowanie, list zawiera także (art. 6 ust. 2): zakaz przeładunku, opłaty, które nadawca zobowiązuje się ponieść, kwotę pobrania przy dostawie, deklarację wartości towaru i kwotę szczególnego interesu w dostawie, instrukcje nadawcy co do ubezpieczenia towaru, uzgodniony termin przewozu oraz wykaz dokumentów przekazanych przewoźnikowi. Strony mogą dopisać inne dane, które uznają za przydatne (ust. 3).

Jak wypełnić CMR: przykład dla busa PL-DE

Wszystkie dane poniżej są fikcyjne. Układ pól na Twoim druku może się różnić, ale logika jest ta sama.

Dane Przykładowy wpis
Data i miejsce sporządzenia Rzeszów, 10.11.2026
Nadawca Przykładowa Firma Sp. z o.o., ul. Testowa 1, 35-000 Rzeszów, Polska
Przewoźnik Przykładowy Transport, ul. Próbna 2, 35-000 Rzeszów, Polska
Miejsce i data przejęcia Rzeszów, PL, 10.11.2026
Miejsce przeznaczenia Dresden, DE
Odbiorca Beispiel GmbH, Musterstraße 3, Dresden, Niemcy
Rodzaj towaru i opakowanie części metalowe, palety
Liczba paczek, oznaczenia 4 palety, numery 1-4
Masa brutto 820 kg
Koszty przewozu zgodnie ze zleceniem (kwota lub „franco”)
Instrukcje dla formalności wpisz, jeśli potrzebne (np. dokumenty dołączone do przesyłki)
Oświadczenie o konwencji wydrukowane na formularzu

Zasada na wiele sytuacji: wpisuj to, co widzisz i czego jesteś pewien. Nadawca odpowiada za nieścisłości w danych z art. 6 ust. 1 lit. b, d, e, f, g, h i j, w danych dodatkowych oraz w innych instrukcjach (art. 7 ust. 1). Jeśli na prośbę nadawcy to Ty wpisujesz te dane, domyślnie robisz to w jego imieniu, chyba że udowodnisz inaczej (art. 7 ust. 2). Nie ma więc sensu „poprawiać” liczby palet według własnego odczucia bez wpisu o tym w liście.

Zastrzeżenia przewoźnika: najczęstsze błędy

Przy przejęciu towaru przewoźnik sprawdza (art. 8 ust. 1):

  • dokładność wpisów o liczbie paczek, ich oznaczeniach i numerach,
  • widoczny stan towaru i jego opakowania.

Jeżeli nie masz rozsądnych możliwości sprawdzenia liczby paczek (na przykład ładunek jest zapakowany i zaplombowany), wpisujesz zastrzeżenia do listu razem z uzasadnieniem. To samo dotyczy widocznego stanu towaru i opakowania. Zastrzeżenia nie wiążą nadawcy, chyba że wyraźnie zgodzi się na nie w liście (art. 8 ust. 2). Nadawca może też zażądać sprawdzenia masy brutto lub zawartości paczek, a Ty możesz żądać zwrotu kosztów kontroli, przy czym wynik wpisuje się do listu (art. 8 ust. 3).

Najczęstsze potknięcia:

  • Podpis bez liczenia palet. Brak zastrzeżeń oznacza domniemanie, że wszystko się zgadzało (art. 9 ust. 2).
  • Zastrzeżenie ogólnikowe. „Towar uszkodzony” bez opisu i podstawy niewiele daje. Konwencja wymaga uzasadnienia.
  • Pomijanie wagi. Masa brutto to jedno z danych obowiązkowych. Jeśli nadawca poda wartość orientacyjną, rozważ żądanie sprawdzenia.
  • Brak oświadczenia o konwencji na własnoręcznie wypełnianym formularzu.

Konwencja nie podaje gotowych formułek zastrzeżeń. Wpisz fakt (np. połamana paleta nr 2), moment i podstawę.

Egzemplarze: kto dostaje który

Egzemplarz Kto go dostaje
Pierwszy nadawca
Drugi towarzyszy towarowi (dla odbiorcy)
Trzeci zostaje u przewoźnika

Tak wynika z art. 5 ust. 1. Nadawca lub przewoźnik może zażądać osobnego listu dla każdego pojazdu, rodzaju towaru lub partii, gdy towar ładuje się do różnych pojazdów, jest różnego rodzaju albo dzieli się na partie (art. 5 ust. 2).

Egzemplarze mają znaczenie, bo wokół nich obraca się rozporządzanie towarem. Nadawca może zmienić miejsce dostawy lub odbiorcę, ale to prawo wygasa, gdy drugi egzemplarz trafi do odbiorcy albo odbiorca skorzysta ze swojego prawa z art. 13 ust. 1 (art. 12 ust. 2). Wykonanie nowych instrukcji wymaga pierwszego egzemplarza listu z naniesionymi poleceniami (art. 12 ust. 5 lit. a). Odbiorca po przybyciu towaru może żądać wydania drugiego egzemplarza i towaru za pokwitowaniem (art. 13 ust. 1).

CMR a kontrola i dowód kabotażu

W kabotażu list jest czymś więcej niż dokumentem między stronami. Rozporządzenie 1072/2009 wymaga, żeby przewoźnik mógł przedstawić wyraźny dowód poprzedniego przewozu międzynarodowego i każdego kolejnego przewozu kabotażowego (art. 8 ust. 3). Dowód obejmuje dla każdego przewozu m.in. nazwę, adres i podpis nadawcy i przewoźnika, odbiorcę wraz z podpisem i datą dostawy, miejsce i datę odbioru oraz miejsce przeznaczenia, rodzaj towaru i sposób pakowania, liczbę opakowań i oznaczenia, masę brutto oraz numery rejestracyjne pojazdu silnikowego i przyczepy. Do wykazania spełnienia warunków nie wymaga się żadnych dodatkowych dokumentów (ust. 4).

Rozporządzenie nie wymienia z nazwy listu CMR w wykazie danych, ale zakres jest zbliżony do jego rubryk. Dowód przedstawia się na żądanie funkcjonariusza w czasie kontroli drogowej, także w formie elektronicznej, a kierowca może w tym czasie skontaktować się z siedzibą firmy lub zarządzającym transportem (ust. 4a). Zasady kabotażu opisujemy w poradniku kabotaż busem do 3,5 t, a przebieg kontroli w Niemczech we wpisie o kontroli BALM.

Papier, skan, eCMR: co wolno

Protokół dodatkowy do konwencji z 2008 r. dopuszcza elektroniczny list przewozowy (art. 2 protokołu). Elektroniczny list zawiera te same dane co papierowy, a procedura zapewnia integralność danych od chwili ich wygenerowania w ostatecznej formie (art. 4). Uwierzytelnia się go wiarygodnym podpisem elektronicznym (art. 3). Strony uzgadniają, jak list jest wystawiany, przekazywany, zmieniany i potwierdzany przy dostawie (art. 5). Polska ogłosiła protokół w Dz.U. 2019 poz. 1487 (tekst na eli.gov.pl).

Dwie praktyczne uwagi:

  • Samo zrobienie zdjęcia papierowego listu nie jest tym samym co list elektroniczny w rozumieniu protokołu. Protokół mówi o liście wystawionym w komunikacji elektronicznej, z uwierzytelnieniem i zachowaniem integralności.
  • Zlecający często wskazują system, w którym trzeba wystawić list. Zapytaj o to przed pierwszym kursem. O nadchodzących zmianach w liście elektronicznym piszemy we wpisie eFTI i elektroniczny list przewozowy.

Co z tym zrobić w firmie

Przewoźnik z jednym lub dwoma busami najczęściej gubi się nie w prawie, tylko w drobiazgach: kto ma druk, gdzie się podpisuje, co robić z drugim egzemplarzem. Ułóż stałe miejsce na dokumenty przewozu w busie, a po kursie sprawdź, czy trzeci oryginał wrócił do firmy. W Pakiecie Przewoźnika LCV znajdziesz checklistę kontroli ITD, która pomaga ułożyć teczkę dokumentów w busie. Wzoru listu CMR w pakiecie nie ma.

Gdy masz wątpliwość prawną co do konkretnej przesyłki (towar niebezpieczny, szkoda, spór o zastrzeżenia), zapytaj prawnika znającego prawo przewozowe. Ten wpis wyjaśnia zasady, nie rozstrzyga sporów.


Stan prawny na: 2 listopada 2026
Podstawa prawna: Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), Genewa 19.05.1956, Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238 (art. 1, 4-9, 12-13); treść artykułów sprawdzona na autentycznym tekście angielskim konwencji w United Nations Treaty Series, vol. 399, nr 5742; Protokół dodatkowy do konwencji CMR dotyczący elektronicznego listu przewozowego, Genewa 20.02.2008, Dz.U. 2019 poz. 1487 (art. 1-5); rozporządzenie (WE) 1072/2009, tekst skonsolidowany z 21.02.2022 (art. 8 ust. 3, 4 i 4a). Nie sprawdzaliśmy: polskiego tekstu konwencji z Dz.U. 1962 (publikacja w formie skanu), protokołu z 1978 r. zmieniającego konwencję, przepisów Prawa przewozowego, przepisów celnych i wymagań państw trzecich, oficjalnych lub komercyjnych wzorów druku CMR, zasad kontroli w poszczególnych państwach ani przepisów rozporządzenia eFTI.
Ostatni przegląd: 2 listopada 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy istnieje jeden urzędowy wzór CMR?

Konwencja CMR nie narzuca wyglądu formularza. W art. 6 wylicza dane, które list przewozowy musi zawierać, a w praktyce używa się druków z numerowanymi polami. Treść jest ważniejsza niż układ graficzny, więc sprawdź, czy Twój druk ma wszystkie pola z art. 6.

Ile egzemplarzy listu CMR się sporządza?

Trzy oryginały, podpisane przez nadawcę i przewoźnika (art. 5 ust. 1 konwencji). Pierwszy trafia do nadawcy, drugi towarzyszy towarowi, a trzeci zostaje u przewoźnika. Podpisy mogą być drukowane lub zastąpione pieczęcią, jeśli pozwala na to prawo państwa wystawienia listu.

Kto wypełnia list CMR, nadawca czy przewoźnik?

Konwencja nie przypisuje wypełnienia konkretnej stronie, ale za dokładność danych odpowiada nadawca (art. 7). Jeśli przewoźnik wpisuje dane na prośbę nadawcy, uznaje się, że robi to w imieniu nadawcy, chyba że udowodniono inaczej. Przewoźnik sprawdza przy przejęciu towaru liczbę paczek, oznaczenia oraz widoczny stan towaru i opakowania (art. 8).

Czy brak listu CMR unieważnia umowę przewozu?

Nie. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu nie wpływają na istnienie ani ważność umowy przewozu, która nadal podlega konwencji (art. 4). List jest jednak wstępnym dowodem zawarcia umowy, jej warunków i przejęcia towaru (art. 9), więc jego brak utrudnia wykazanie, co ustalono.

Czy można używać elektronicznego listu przewozowego eCMR?

Tak, jeśli spełnia wymogi Protokołu dodatkowego do konwencji z 2008 r. Elektroniczny list przewozowy zawiera te same dane co list papierowy i jest z nim traktowany na równi, jeśli jest uwierzytelniony wiarygodnym podpisem elektronicznym, a procedura zapewnia integralność danych (art. 2-4 protokołu). Strony uzgadniają szczegóły wystawiania i przekazywania listu (art. 5).

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.