Przejdź do treści

Naruszenia kierowcy sumują się w firmie: jak działa licznik dobrej reputacji

16 sierpnia 2026 · aktualizacja: 4 listopada 2026 · TachoReady

Naruszenia kierowcy sumują się w firmie: jak działa licznik dobrej reputacji

Większość przewoźników z busami myśli o karach w kategoriach pojedynczych zdarzeń: mandat, decyzja, przelew, koniec sprawy. Tymczasem równolegle działa mechanizm, który nic nie kosztuje w momencie naruszenia, a może zawiesić zezwolenie na wykonywanie zawodu. Nazywa się dobra reputacja i ma swój licznik.

Od 1 lipca 2026 bus 2,5-3,5 t w międzynarodowym lub kabotażowym przewozie rzeczy podlega rozporządzeniu 561/2006 i obowiązkowi tachografu, więc naruszenia czasu jazdy i obsługi tachografu mogą zasilać ten licznik.

Skąd bierze się wymóg dobrej reputacji

Dobra reputacja to jeden z czterech warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, wynikający z rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (art. 3 ust. 1) i uzupełniony w ustawie o transporcie drogowym (art. 7d). Dotyczy przewoźnika i zarządzającego transportem - nie kierowcy.

Pierwsza rzecz, która zaskakuje: postępowanie wobec przewoźnika może zostać wszczęte także z powodu mandatu lub grzywny nałożonej na kierowcę wykonującego przewóz na jego rzecz, jeśli dotyczy odpowiednio zakwalifikowanego wykroczenia z załącznika nr 1 do ustawy (art. 7d ust. 1a). Kierowca dostaje swoją grzywnę i jedzie dalej, a ocena może dotknąć firmę.

Jak działa kaskada: ostrzeżenie, wypisy, postępowanie

Naruszenia są sklasyfikowane według wagi w załączniku I do rozporządzenia 2016/403: PN (poważne), BPN (bardzo poważne), NN (najpoważniejsze). W ustawie oznaczono je w kolumnie z grupą i wagą naruszenia. Mechanizm opisują dwa przepisy:

Krok Co przewiduje ustawa
NN (najpoważniejsze naruszenie) wykonalna decyzja o karze za NN jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie dobrej reputacji (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b)
PN lub BPN podstawą jest wykonalna decyzja o karze, jeśli częstotliwość naruszeń wg załącznika II do rozporządzenia 2016/403 wymaga oceny (lit. a)
Trzy PN lub jedno BPN w przeliczeniu na pojazd na rok ostrzeżenie o możliwości wszczęcia procedury z art. 15a ust. 1 (ust. 3)
Drugie BPN w ciągu roku od ostrzeżenia cofnięcie wypisów z licencji wspólnotowej na 3 miesiące (20% wypisów przy więcej niż 10 wypisach albo 1 wypis przy 2-10 wypisach) i zawieszenie wydawania dodatkowych wypisów na 6 miesięcy (ust. 4)
Trzecie BPN w ciągu roku od ostrzeżenia wszczęcie postępowania w sprawie dobrej reputacji z art. 7d (ust. 5)

Przelicznik z art. 15a jest liczony na pojazd na rok w przedsiębiorstwie, a nie na kierowcę; w poprzedniej wersji tego wpisu pisaliśmy o przeliczniku na kierowcę, co nie wynika z przeczytanego tekstu ustawy. Pełnego wzoru z załącznika II do rozporządzenia 2016/403 nie sprawdzaliśmy.

Wszczęcie postępowania to nie wyrok. Organ weryfikuje sposób i warunki wykonywania transportu, bierze pod uwagę m.in. liczbę naruszeń wobec liczby kierowców i skali operacji, wdrożone procedury zapobiegające naruszeniom oraz interes społeczny, a następnie stwierdza utratę dobrej reputacji albo że pozostaje nienaruszona (art. 7d ust. 3-5). Organem jest starosta albo Główny Inspektor Transportu Drogowego (art. 7 ust. 2). Firma ma więc pole do obrony, ale musi mieć czym się bronić; szerzej: utrata dobrej reputacji.

Naruszenia z zagranicy

Częste założenie: kontrola w Niemczech czy Francji to sprawa lokalna. W polskiej ustawie prawomocnie nałożona w innym państwie UE kara za naruszenie zakwalifikowane jako najpoważniejsze (a przy PN i BPN zależnie od częstotliwości) jest podstawą do wszczęcia postępowania (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. c). Naruszenie stwierdzone podczas kontroli BALM w Niemczech może więc mieć znaczenie dla polskiej oceny reputacji. Sposobu przekazywania danych między państwami nie sprawdzaliśmy.

Co realnie grozi

Utrata dobrej reputacji oznacza, że wymóg nie jest spełniony, a zezwolenie na wykonywanie zawodu zostaje zawieszone do czasu środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 6); transport w czasie zawieszenia jest równoznaczny z przewozem bez zezwolenia (ust. 7).

Porównaj to z karą za brak tachografu: 10 000 zł boli, ale sama kara nie zawiesza zezwolenia. Postępowanie o reputację może. To dwie różne kategorie ryzyka i warto je rozdzielić.

Utrata nie jest trwała: ustawa wymienia środki rehabilitacyjne (art. 7e), m.in. zatarcie skazania, upływ roku od nałożenia grzywny mandatem za wykroczenie stanowiące naruszenie z załączników, upływ roku od orzeczenia kary w innym państwie UE oraz sytuację, gdy sankcje staną się niebyłe (art. 94b). Proces nie jest automatyczny.

Jak monitorować licznik, zanim zrobi to urząd

Przewagą jest to, że te same dane, które ma organ, możesz mieć wcześniej Ty. Cztery nawyki (to nasze rekomendacje, nie wymogi ustawy):

  1. Regularne pobieranie danych i ich analiza. Nie tylko archiwizowanie w maksymalnych okresach 28 i 90 dni, ale czytanie, co z nich wynika. Firma, która analizuje własne zapisy, wyłapuje naruszenia przed inspektorem.
  2. Własna ewidencja naruszeń. Skoro ustawa liczy ostrzeżenie na pojazd na rok, a mandaty kierowców mogą wszczynać ocenę, prowadź prosty arkusz: kierowca, pojazd, data, rodzaj naruszenia, waga według załącznika.
  3. Reagowanie udokumentowane, nie ustne. Ustawa wymienia wśród kryteriów oceny wdrożone procedury zapobiegające naruszeniom (art. 7d ust. 4 pkt 2); notatka ze szkolenia, potwierdzenie zapoznania z procedurą czy zapis rozmowy dyscyplinującej to ślad takich działań.
  4. Przegląd przed zatrudnieniem i po odejściu kierowcy. Mandaty kierowcy wykonującego przewóz na Twoją rzecz mogą wejść do oceny.

Dlaczego to temat dla busów

Przewoźnicy busowi wchodzą w reżim tachografowy bez lat wyrobionych nawyków, jakie mają firmy ciężarowe. Typowe wczesne naruszenia - jazda bez włożonej karty, błędna obsługa selektora, przekroczenia czasu jazdy - są w taryfikatorze wprost opisane. Jazda bez własnej, ważnej karty to w załączniku nr 3 naruszenie NN (lp. 6.3.1). Statystyk naruszeń w pierwszym roku nie sprawdzaliśmy.


Stan prawny na: 4 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490, stan na 30.09.2025 (art. 7 ust. 2, art. 7d ust. 1, 1a, 3-7, art. 7e, art. 15a ust. 1-5, art. 94b, załącznik nr 3 lp. 6.3.1; nowelizacje ogłoszone po tym tekście, które przejrzeliśmy, nie zmieniają tych przepisów); rozporządzenie (WE) nr 1071/2009, tekst skonsolidowany z 21.02.2022 (art. 3 ust. 1). Nie sprawdzaliśmy: rozporządzenia 2016/403 (załączniki I i II, wzór obliczania), art. 6 rozporządzenia 1071/2009 w całości, sposobu wymiany danych między państwami (w tym ERRU), skutków utraty reputacji dla licencji wspólnotowej ani praktyki organów.
Ostatni przegląd: 4 listopada 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile naruszeń trzeba, żeby stracić dobrą reputację?

Nie ma jednej liczby. Wielokrotne poważne naruszenia mogą prowadzić do wszczęcia procedury cofnięcia wypisów z licencji wspólnotowej (art. 15a ustawy o transporcie drogowym). Trzy poważne naruszenia lub jedno bardzo poważne, w przeliczeniu na pojazd na rok, powodują ostrzeżenie. Trzecie bardzo poważne naruszenie w ciągu roku od ostrzeżenia wszczyna postępowanie w sprawie dobrej reputacji (art. 15a ust. 3 i 5), a naruszenie najpoważniejsze (NN) wystarcza do wszczęcia postępowania po wykonalnej decyzji o karze (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b). Samo wszczęcie nie oznacza utraty reputacji.

Czy odpowiadam za naruszenia popełnione przez kierowcę?

Postępowanie w sprawie dobrej reputacji przewoźnika wszczyna się także wtedy, gdy wobec kierowcy wykonującego przewóz na jego rzecz prawomocnie orzeczono lub nałożono mandatem karę za wykroczenie z załącznika nr 1 do ustawy, zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie albo poważne lub bardzo poważne, jeśli częstotliwość wymaga oceny (art. 7d ust. 1a). Wymóg dobrej reputacji dotyczy przewoźnika i zarządzającego transportem, a nie kierowcy.

Co grozi za utratę dobrej reputacji?

Utrata dobrej reputacji oznacza, że wymóg nie jest spełniony, a organ zawiesza zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (art. 7d ust. 6). Wykonywanie transportu w czasie zawieszenia jest równoznaczne z przewozem bez zezwolenia (ust. 7).

Czy dobrą reputację da się odzyskać?

Tak. Ustawa wymienia środki rehabilitacyjne (art. 7e), m.in. zatarcie skazania, upływ roku od nałożenia grzywny mandatem za wykroczenie stanowiące naruszenie z załączników oraz upływ roku od orzeczenia lub nałożenia kary w innym państwie UE. Kara za najpoważniejsze lub poważne naruszenie uważana jest za niebyłą po roku od wykonania decyzji (art. 94b). Proces nie jest automatyczny.

Skąd urząd wie o naruszeniach z zagranicy?

Prawomocnie nałożona w innym państwie UE kara za naruszenie zakwalifikowane jako najpoważniejsze (a przy poważnych i bardzo poważnych zależnie od częstotliwości) jest podstawą do wszczęcia postępowania (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. c). Ustawa wymienia rozporządzenie wykonawcze 2016/480 o połączeniu krajowych rejestrów elektronicznych przedsiębiorców transportu drogowego; sposobu wymiany danych (w tym ERRU) nie sprawdzaliśmy.

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.