Przejdź do treści

Symbole tachografu cyfrowego: ściąga dla kierowcy busa

18 lipca 2026 · aktualizacja: 28 października 2026 · TachoReady

Symbole tachografu cyfrowego: ściąga dla kierowcy busa

Cztery piktogramy aktywności na tachografie decydują o tym, czy Twój dzień pracy w zapisach zgadza się z rzeczywistością. Od 1 lipca 2026 r. tachografu potrzebują też busy 2,5-3,5 t w międzynarodowym lub kabotażowym przewozie rzeczy (rozporządzenie 561/2006 objęło takie pojazdy, a tachografy stosuje się w pojazdach, do których ono ma zastosowanie), więc te symbole poznają kierowcy, którzy dotąd nie mieli z nimi do czynienia. Szerzej o obowiązku piszemy we wpisie od kiedy bus potrzebuje tachografu.

Cztery symbole aktywności: tabela

Piktogram Aktywność Kiedy
Kierownica Prowadzenie pojazdu Ustawia się sama, gdy pojazd rusza. Nie wybierzesz jej ręcznie.
Skrzyżowane młotki Inna praca Wszystko, co robisz zawodowo poza jazdą: załadunek, rozładunek, tankowanie, obsługa busa, dokumenty. Po zatrzymaniu pojazdu urządzenie ustawia ją samo.
Kwadrat z ukośną kreską Gotowość (dyspozycyjność) Nie musisz być na stanowisku pracy, ale musisz być dostępny, a przewidywana długość okresu jest znana z góry (np. oczekiwanie na granicy, prom lub pociąg, jazda jako zmiennik obok kierowcy).
Łóżko Przerwa, odpoczynek, urlop wypoczynkowy, zwolnienie lekarskie Przerwy 45-minutowe, odpoczynki dobowe i tygodniowe. Ustawiasz ręcznie.

Znaczenie czterech aktywności wynika z art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia 165/2014, a okres odpoczynku na promie lub w pociągu oznacza się dodatkowo symbolem „promu/pociągu". Wygląd piktogramów określa dodatek 3 do załącznika IC rozporządzenia wykonawczego 2016/799 (dopuszcza też piktogramy wystarczająco do nich podobne). W każdym urządzeniu znaczenie jest wspólne, różni się układ menu i przycisków. Ogólne zasady działania urządzenia opisujemy we wpisie co to jest tachograf i jak działa w busie.

Błąd numer 1 w branży: młotki zamiast łóżka

Po zatrzymaniu pojazdu inteligentny tachograf sam ustawia „inną pracę" (młotki), a nie przerwę. Jeżeli stajesz na przerwę i nie przestawisz ręcznie na łóżko, urządzenie zapisuje pracę: w zapisach przerwy „nie ma", a po 4,5 h jazdy wygląda to jak brak przerwy. Zasady odpoczynków, które oznaczasz łóżkiem, opisujemy we wpisie odpoczynek tygodniowy kierowcy: zasady.

Masz jednak chwilę na poprawkę: jeśli w ciągu 120 sekund od automatycznej zmiany na pracę przestawisz ręcznie na przerwę lub gotowość, zapis przyjmie, że zmiana nastąpiła w chwili zatrzymania pojazdu (wymogi 48 i 49 załącznika IC do rozporządzenia 2016/799). Dlatego nawyk do wyrobienia od pierwszego dnia: silnik gaśnie, kciuk przestawia na łóżko. Współkierowca w jadącym pojeździe ma ustawianą automatycznie gotowość, a jego aktywność przełącza się osobno.

Wykrzyknik i ostrzeżenia na tachografie: co znaczą

Tachograf ostrzega kierowcę o wykryciu zdarzenia lub usterki, a także na 15 minut przed przekroczeniem i w momencie przekroczenia maksymalnego dopuszczalnego nieprzerwanego czasu prowadzenia pojazdu (wymogi 182 i 184). Ostrzeżenia są wizualne, mogą im towarzyszyć sygnały dźwiękowe. Trwają co najmniej 30 sekund, chyba że je potwierdzisz przyciskiem, a przyczyna ostrzeżenia pozostaje na wyświetlaczu do chwili potwierdzenia (wymogi 185, 189 i 190).

Ostrzeżenia pokazuje się przede wszystkim piktogramami, w razie potrzeby uzupełnionymi kodami liczbowymi (wymóg 165). Jak wygląda wykrzyknik na Twoim urządzeniu i co dokładnie oznacza, zależy od producenta i modelu: przepisy dopuszczają piktogramy podobne do wzorcowych, więc zawsze czytaj komunikat i kod na wyświetlaczu, a nie zgaduj z samego kształtu symbolu. Przykłady zdarzeń opisanych w załączniku IC:

  • zbliżanie się do limitu ciągłej jazdy - ostrzeżenie 15 minut przed 4,5 h prowadzenia i w chwili przekroczenia,
  • prowadzenie pojazdu bez prawidłowej karty (wymóg 75) - zdarzenie zapisuje się, gdy aktywność zmienia się na jazdę, a w czytniku nie ma ważnej karty kierowcy,
  • przerwa w zasilaniu - ostrzeżenie może zostać opóźnione do przywrócenia zasilania (wymóg 183),
  • anomalia GNSS - inteligentny tachograf rejestruje to zdarzenie, gdy odbiornik GNSS wykryje atak albo nie powiedzie się uwierzytelnienie komunikatów nawigacyjnych (wymóg 88a).

Zdarzenia i usterki zapisują się w pamięci i można je wydrukować (wymóg 169: osobne wydruki zdarzeń i usterek z karty oraz z przyrządu rejestrującego). Nie klikaj „OK" w ciemno: sprawdź przyczynę w instrukcji urządzenia.

Pozostałe piktogramy, które warto znać

Dodatek 3 wymienia kilkadziesiąt piktogramów. W codziennej obsłudze przydają się te związane z wpisami ręcznymi i stanami szczególnymi:

Piktogram (nazwa z dodatku 3) Do czego służy
Poza zakresem Stan, który kierowca otwiera w czasie rzeczywistym, gdy jedzie poza zakresem przepisów. Otwarty stan blokuje m.in. zdarzenie „jazda bez prawidłowej karty" i ostrzeżenia o czasie jazdy. Kończy się automatycznie po włożeniu lub wyjęciu karty (wymóg 62).
Przeprawa promowa/pociągowa Stan wpisywany niezwłocznie po wybraniu przerwy lub odpoczynku na promie lub w pociągu (wymóg 62).
Początek i koniec dziennego okresu pracy Związane z wpisem kraju, w którym zaczynasz i kończysz dzień pracy.
Ręczne wprowadzenie czynności kierowcy Uzupełnianie wpisów ręcznych dla okresu od ostatniego wyjęcia karty.
Zdarzenia, usterki Ostrzeżenia i wydruki zdarzeń oraz usterek.

Symbole kart i slotów

  • Slot 1 i 2 - szczelina karty kierowcy i szczelina karty współkierowcy: kierowca prowadzący używa pierwszej, zmiennik drugiej; przy dwóch kierowcach każdy wkłada swoją kartę we właściwy czytnik (art. 34 ust. 4 rozporządzenia 165/2014),
  • Brak karty lub karta nieważna - przy zmianie aktywności na jazdę tachograf zapisuje zdarzenie „prowadzenie pojazdu bez prawidłowej karty". Jeśli karta jest uszkodzona, działa nieprawidłowo, zaginęła lub została skradziona, rozporządzenie nakazuje wydruki z tachografu na początku i na końcu trasy, z danymi kierowcy i podpisem, oraz ręczne dopisanie okresów innej pracy, gotowości i odpoczynku (art. 35 ust. 2); procedurę karty zastępczej opisujemy tutaj.

Na co zwrócić uwagę: kierowca musi umieć okazać na żądanie uprawnionego funkcjonariusza kartę kierowcy oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki z bieżącego dnia i z poprzednich 56 dni (art. 36 ust. 2 rozporządzenia 165/2014). Błędy przełącznika zostają w zapisach, więc najtaniej jest wyrobić odruch przełączania od pierwszego dnia.

Kraje i wpisy manualne

Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Od 2 lutego 2022 r. wprowadza też symbol państwa, do którego wjechał, na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy, chyba że tachograf rejestruje lokalizację automatycznie (art. 34 ust. 7 rozporządzenia 165/2014). Jeśli tachograf rejestruje lokalizację automatycznie, kierowca nie musi tych symboli wprowadzać.

Jeżeli między zmianami robiłeś cokolwiek poza odpoczynkiem, przy włożeniu karty uzupełniasz wpis ręczny: urządzenie ustawia godzinę rozpoczęcia pierwszej czynności na godzinę ostatniego wyjęcia karty, a Ty wybierasz rodzaj czynności i godzinę zakończenia dla każdego okresu. To osobny rytuał, który opisujemy krok po kroku w ściądze kabinowej.

Ściąga do kabiny zamiast telefonu do szefa

Symbole to połowa wiedzy - druga połowa to procedury: wpis ręczny krok po kroku, tryb OUT i prom, zmiana czasu UTC, awaria, zachowanie przy kontroli drogowej i terminy, które trzeba znać na pamięć.

Wszystko to zebraliśmy w Ściądze kabinowej TachoReady: dwie strony do wydruku i trzymania w busie, napisane po ludzku. Dostępna jako dodatek przy zakupie Pakietu Przewoźnika LCV - zaznaczasz jedno pole w zamówieniu i kierowca ma odpowiedzi pod ręką zamiast dzwonić do Ciebie z bramki ITD.


Stan prawny na: 28 października 2026
Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) 165/2014, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 3 ust. 1, art. 34 ust. 3-5 i 7, art. 35 ust. 2, art. 36 ust. 2); rozporządzenie (WE) 561/2006, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 2 ust. 1 lit. aa); załącznik IC do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/799, tekst skonsolidowany z 21.08.2023 (wymogi 47-49, 62, 75, 88a, 157, 165, 169, 182-185, 189-190, dodatek 3); dyrektywa 2002/15/WE (art. 3 lit. b). Nie sprawdzaliśmy: wyglądu piktogramów w konkretnych modelach tachografów (dodatek 3 w tekście zawiera nazwy, nie rysunki), instrukcji producentów ani kodów usterek.
Ostatni przegląd: 28 października 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co oznacza symbol młotków na tachografie?

Skrzyżowane młotki to „inna praca”: wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, także praca dla tego samego lub innego pracodawcy w transporcie lub poza nim (art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia 165/2014). W praktyce załadunek, rozładunek, tankowanie, obsługa pojazdu, dokumenty. Po zatrzymaniu pojazdu inteligentny tachograf ustawia ją automatycznie.

Co oznacza symbol łóżka na tachografie?

Łóżko to przerwa, odpoczynek, urlop wypoczynkowy lub zwolnienie lekarskie (art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia 165/2014). Musisz je ustawić ręcznie po zatrzymaniu, bo urządzenie samo wybiera inną pracę - to najczęstszy błąd przełącznika. Jeśli przestawisz w ciągu 120 sekund od automatycznej zmiany, zapis przyjmie, że zmiana nastąpiła w chwili zatrzymania.

Co oznacza kwadrat z ukośną kreską na tachografie?

To gotowość (dyspozycyjność): czas, w którym nie musisz przebywać na stanowisku pracy, ale musisz być dostępny, by podjąć jazdę lub pracę, i znasz z góry jego przewidywaną długość. Typowe przykłady z dyrektywy 2002/15/WE: towarzyszenie pojazdowi na promie lub w pociągu, oczekiwanie na granicy oraz siedzenie obok kierowcy w jadącym pojeździe. U współkierowcy gotowość ustawia się automatycznie, gdy pojazd jedzie.

Co oznacza wykrzyknik na tachografie?

To zwykle ostrzeżenie o zdarzeniu lub usterce albo o zbliżaniu się do limitu ciągłego czasu prowadzenia pojazdu: tachograf ostrzega 15 minut przed przekroczeniem maksymalnego nieprzerwanego czasu jazdy i w chwili jego przekroczenia. Wygląd ostrzeżeń zależy od producenta - przepisy dopuszczają piktogramy podobne do wzorcowych i uzupełniające kody liczbowe - więc dokładne znaczenie sprawdź w komunikacie na wyświetlaczu i w instrukcji swojego modelu.

Czy symbole są takie same w każdym tachografie?

Piktogramy aktywności są ustandaryzowane: wzorcowe piktogramy określa dodatek 3 do załącznika IC rozporządzenia wykonawczego 2016/799, który dopuszcza także piktogramy wystarczająco do nich podobne. Różni się układ menu i przycisków, więc przed pierwszą trasą przejrzyj instrukcję swojego urządzenia.

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.