Przejdź do treści

Sam jeżdżę, nie mam pracowników. Czy muszę prowadzić ewidencję czasu pracy?

18 lipca 2026 · aktualizacja: 3 listopada 2026 · TachoReady

Sam jeżdżę, nie mam pracowników. Czy muszę prowadzić ewidencję czasu pracy?

To najczęstsze zaskoczenie kontroli ITD w firmach jednoosobowych: inspektor prosi o ewidencję czasu pracy, właściciel odpowiada „przecież nie mam pracowników” - i właśnie dopisał sobie pozycję z taryfikatora. Przedsiębiorca, który osobiście wykonuje przewozy, prowadzi ewidencję własnego czasu pracy. Tak, na siebie samego.

Od 1 lipca 2026 busy 2,5-3,5 t w międzynarodowym i kabotażowym przewozie rzeczy wchodzą w zakres rozporządzenia 561/2006 (art. 2 ust. 1 lit. aa), a to właśnie przewozy objęte tym rozporządzeniem (albo umową AETR) uruchamiają obowiązki z ustawy dla przedsiębiorców jeżdżących osobiście. Dotyczy to właścicieli-kierowców, którzy mogli zakładać, że papierologia czasu pracy to sprawa „dużych firm z etatami”.

Skąd ten obowiązek

Ustawa o czasie pracy kierowców obejmuje nie tylko pracowników, ale też (art. 1 pkt 1a i 1b):

  • przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe,
  • kierowców niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, ale osobiście wykonujących dla niego przewozy (np. współpraca B2B).

Logika jest prosta: zmęczony kierowca jest tak samo niebezpieczny niezależnie od formy zatrudnienia, więc normy czasu pracy i obowiązek ich dokumentowania idą za kierownicą, nie za umową o pracę.

Jakie limity obowiązują Ciebie jako właściciela-kierowcę

Dwie równoległe warstwy przepisów - obie kontrolowane:

1. Czas pracy (ustawa o czasie pracy kierowców):

  • średnio 48 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym,
  • maksymalnie 60 godzin w pojedynczym tygodniu,
  • 10 godzin między dwoma kolejnymi odpoczynkami, gdy praca jest wykonywana w porze nocnej (okres czterech godzin między 00.00 a 07.00; art. 21 w zw. z art. 26c ust. 4), szczegóły w wpisie o porze nocnej,
  • przerwa po 6 kolejnych godzinach pracy: co najmniej 30 minut (do 9 godzin pracy) albo 45 minut (powyżej 9 godzin) - art. 13 ust. 1 stosowany odpowiednio.

Art. 22 ustawy wyłącza część tych przepisów dla kierowców przewożących rzeczy pojazdami do 3,5 t; jak to działa wobec Ciebie w busie 2,5-3,5 t w transporcie międzynarodowym po 1 lipca 2026 r., nie rozstrzygamy - to pytanie do prawnika.

2. Czas jazdy (rozporządzenie 561/2006, rejestrowany tachografem):

  • 9 godzin jazdy dziennie (2 razy w tygodniu do 10 h),
  • przerwa 45 minut po 4,5 h jazdy,
  • odpoczynki dobowe i tygodniowe.

Czas pracy to pojęcie szersze niż czas jazdy: liczy się też załadunek, rozładunek, obsługa codzienna busa i formalności związane z przewozem. Czy do czasu pracy wlicza się ogólne prowadzenie firmy (fakturowanie wieczorem przy biurku), nie rozstrzygamy; ustawa mówi o czynnościach związanych z wykonywaniem przewozu.

Co dokładnie zapisujesz (mniej niż etatowiec)

Ewidencję prowadzisz według zasad art. 25 stosowanych odpowiednio (art. 26d ust. 3). Art. 25 ust. 2 wymienia m.in. liczbę przepracowanych godzin, godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy, godziny w porze nocnej, dni wolne i nieobecności. W praktyce zapisujesz przede wszystkim:

  • czas pracy w poszczególnych dobach (od-do i suma),
  • pracę w porze nocnej,
  • sumy tygodniowe (kontrola średniej 48 h i maksimum 60 h).

Sens ewidencji jest kontrolny: wykazać, że mieścisz się w normach. Które pozycje z art. 25 ust. 2 są dla Ciebie nieistotne (np. nadgodziny płatne przez pracodawcę), rozstrzygnij z prawnikiem; ustawa nie wprowadza oddzielnej, uproszczonej listy.

Co może sprawdzić ITD: czy ewidencja właściciela istnieje (jej brak to lp. 5.19 taryfikatora); czy sumy zgadzają się z zapisami tachografu i karty kierowcy; czy tygodnie nie przekraczają 60 godzin; czy w okresach z pracą w porze nocnej czas pracy nie przekroczył 10 godzin, o ile art. 21 ma zastosowanie.

Jak to ogarnąć w praktyce

  1. Ta sama karta miesięczna, co dla kierowcy etatowego - po prostu z węższym zakresem kolumn. Jeden arkusz na miesiąc, wzór i zasady opisujemy tutaj.
  2. Wypełniaj z tachografu regularnie, np. raz w tygodniu - dane masz już zarejestrowane, tylko je przepisujesz i sumujesz.
  3. Przyjmij porę nocną (okres czterech godzin między 00:00 a 07:00; ustawa w przeczytanym tekście nie wskazuje, kto wybiera te godziny) i pilnuj limitu 10 h, gdy ruszasz przed świtem.
  4. Przechowuj ewidencję 2 lata po zakończeniu okresu nią objętego (art. 26e ust. 1). Dla pracowników etatowych termin to 10 lat (art. 25), ale nie dotyczy to przedsiębiorcy jeżdżącego osobiście. Ewidencję osoby niezatrudnionej, jeżdżącej na rzecz przedsiębiorcy, prowadzi podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz (art. 26d ust. 2).

Karta miesięczna z instrukcją i wypełnionym przykładem właściciela-kierowcy (Marek, 1 bus, trasy PL-DE-NL) jest częścią Pakietu Przewoźnika LCV - razem z procedurą tachografu, bazą eksploatacyjną i checklistami kontroli ITD.


Stan prawny na: 3 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa o czasie pracy kierowców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 477, stan prawny na 25.03.2026, bez późniejszych nowelizacji w rejestrze ELI na 3.11.2026 (art. 1 pkt 1a i 1b, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 21, art. 22, art. 25, art. 26b-26e); ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490 (załącznik nr 1 lp. 5.6, załącznik nr 3 lp. 5.19); rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 2 ust. 1 lit. aa). Nie sprawdzaliśmy: zastosowania art. 22 ustawy do przedsiębiorców jeżdżących osobiście i do busów 2,5-3,5 t, zakresu czynności wliczanych do czasu pracy poza art. 6 ust. 1, wykładni organów kontrolnych ani przepisów Kodeksu pracy.
Ostatni przegląd: 3 listopada 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy właściciel firmy transportowej, który sam jeździ, prowadzi ewidencję czasu pracy?

Tak. Ustawa o czasie pracy kierowców obejmuje przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogowe, do których stosuje się rozporządzenie 561/2006 albo umowa AETR (art. 1 pkt 1a). Ewidencję czasu pracy prowadzi taki przedsiębiorca sam (art. 26d ust. 1), a przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio (ust. 3).

Co grozi za brak ewidencji czasu pracy samozatrudnionego kierowcy?

Nieprowadzenie ewidencji czasu pracy z art. 25 ust. 1 i art. 26d to w taryfikatorze 1 000 zł za każdego kierowcę (ustawa o transporcie drogowym, załącznik nr 3, lp. 5.19). Przekroczenie tygodniowego wymiaru czasu pracy z art. 26c przez osoby niezatrudnione, lecz osobiście wykonujące przewozy na rzecz przedsiębiorcy, ma własne pozycje w załączniku nr 1 (lp. 5.6: 50, 300 lub 500 zł zależnie od przekroczenia).

Czy limity czasu pracy dotyczą też właściciela na własnej działalności?

Tak. Art. 26c przewiduje średnio 48 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym do 4 miesięcy, z możliwością przedłużenia do 60 godzin w tygodniu, jeśli średnia nie przekroczy 48, a art. 26c ust. 4 stosuje odpowiednio art. 13 ust. 1 (przerwa po 6 kolejnych godzinach pracy) i art. 21 (limit 10 godzin przy pracy w porze nocnej). Czy do tej grupy stosuje się także art. 22 ustawy, który wyłącza część przepisów dla przewozu rzeczy pojazdami do 3,5 t, nie rozstrzygamy. Normy jazdy z rozporządzenia 561/2006 to osobna, równoległa warstwa.

Czy do czasu pracy samozatrudnionego liczy się ładowanie i obsługa busa?

Czas pracy przedsiębiorcy to czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, w którym pozostaje na stanowisku pracy, będąc do dyspozycji podmiotu, dla którego świadczy usługę przewozu, i wykonuje czynności z art. 6 ust. 1 (art. 26b ust. 1). Art. 6 ust. 1 wymienia m.in. prowadzenie pojazdu, załadunek i rozładunek, obsługę pojazdu i formalności administracyjne związane z przewozem. Granicy dla ogólnych czynności prowadzenia firmy nie rozstrzygamy.

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.