Zlecający sprawdzi Twoją licencję: co szykuje nowelizacja i jak się przygotować
12 sierpnia 2026 · aktualizacja: 4 listopada 2026 · TachoReady

Za legalność przewozu odpowiada przede wszystkim przewoźnik, ale już dziś art. 92a ust. 11 ustawy o transporcie drogowym obejmuje karami także spedytora, nadawcę, odbiorcę, organizatora transportu i podwykonawcę, jeżeli wiedzieli lub powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z naruszeniem. Projektowana nowelizacja ma według naszych źródeł przesunąć część ciężaru weryfikacji w górę łańcucha.
Zanim przejdziemy do szczegółów, jedna rzecz wymaga postawienia na samym początku.
Co jest dziś prawem, a co projektem
Obowiązuje dziś (ustawa o transporcie drogowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490):
- licencja na pośrednictwo przy przewozie rzeczy (art. 5b ust. 2 pkt 1) wymaga m.in. sytuacji finansowej określonej środkami lub majątkiem w wysokości 50 000 euro oraz osoby z certyfikatem kompetencji zawodowych (art. 5c ust. 2),
- pośrednik przy przewozie osób weryfikuje licencję i wypis przewoźnika przed rozpoczęciem współpracy, prowadzi elektroniczny rejestr przekazanych zleceń i ewidencję przedsiębiorców oraz przechowuje je 5 lat (art. 27b ust. 1), a załącznik nr 3 przewiduje dla niego kary do 500 000 zł (np. lp. 2.20 i 2.21),
- kary z art. 92a obejmują też spedytora, nadawcę, odbiorcę, organizatora transportu i podwykonawcę, jeśli wiedzieli lub powinni byli wiedzieć o naruszeniu (ust. 11).
Projekt (opis z wcześniejszej wersji tego wpisu, treści projektu nie weryfikowaliśmy): rozszerzenie obowiązku weryfikacji licencji przewoźnika i dokumentowania zleceń na przewóz rzeczy, pięcioletnia archiwizacja i kary do 500 000 zł dla pośredników. W ELI nie znaleźliśmy ustawy zmieniającej o takim zakresie wśród nowelizacji ogłoszonych po t.j. 1490, które przejrzeliśmy (Dz.U. 2025 poz. 1676, 1795, 1843 i Dz.U. 2026 poz. 875, 982), a daty wejścia w życie nie podajemy.
Rynek bywa szybszy od ustawodawcy: spedytor, który spodziewa się zmian, może zacząć prosić o dokumenty wcześniej. To nasza ocena, nie wniosek z przepisu.
Dlaczego to sprawa przewoźnika, nie tylko spedytora
Na pierwszy rzut oka to cudzy problem: obowiązki i kary spadają na organizującego transport. W praktyce konsekwencje przechodzą na Ciebie trzema drogami.
Zlecający może żądać dokumentów. Skoro ryzykuje karę za powierzenie przewozu nieuprawnionemu (art. 92a ust. 11), może przestać wierzyć na słowo. Skan licencji wspólnotowej i wypisu stanie się standardowym załącznikiem do zlecenia, a nie uprzejmością.
Braki formalne mogą kosztować zlecenia. Brak dokumentu grozi karą przy kontroli; w praktyce może też oznaczać brak zleceń, jeśli zlecający nie zechce ryzykować. To nasza ocena rynku.
Aktualność ma znaczenie. Wypis, który wygasł, albo dane niezgodne z rejestrem mogą być powodem odrzucenia oferty przy weryfikacji po stronie zlecającego.
Co zrobić teraz, niezależnie od losu nowelizacji
Dobra wiadomość: przygotowanie nie wymaga czekania na przepis, bo sprowadza się do rzeczy, które i tak powinieneś mieć.
- Skompletuj teczkę do wysyłki. Licencja wspólnotowa, wypisy, polisa, dokumenty pojazdów - w wersji cyfrowej, gotowej do przesłania na prośbę zlecającego.
- Pilnuj dat ważności. Wypisy, badania techniczne, przegląd tachografu, polisy. Zrób z tego jedną listę z terminami.
- Sprawdź swoją zdolność finansową. Wymóg zdolności finansowej przewoźnika obowiązuje dziś i dotyczy zezwolenia na zawód.
- Uporządkuj dobrą reputację. Zobacz utrata dobrej reputacji; czy zlecający miałby dostęp do wpisów w rejestrze, nie sprawdzaliśmy.
Podsumowanie
Odpowiedzialność za legalność przewozu już dziś rozkłada się częściowo na cały łańcuch (art. 92a ust. 11). Czy i kiedy obowiązek weryfikacji obejmie przewóz rzeczy, nie wiemy. Przewoźnik z kompletem aktualnych dokumentów jest jednak w lepszej pozycji niż ten, który dopiero ich szuka.
Stan prawny na: 4 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490, stan na 30.09.2025 (art. 5b ust. 2, art. 5c ust. 2, art. 27b ust. 1, art. 92a ust. 11, załącznik nr 3 lp. 2.20 i 2.21); nowelizacje ogłoszone później (Dz.U. 2025 poz. 1676, 1795, 1843 oraz Dz.U. 2026 poz. 875, 982) przejrzeliśmy pod kątem weryfikacji licencji przez zlecających i nie znaleźliśmy takiego obowiązku dla przewozu rzeczy; rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, tekst skonsolidowany z 21.02.2022 (art. 4 ust. 6). Nie sprawdzaliśmy: tekstu projektu nowelizacji (wykaz prac legislacyjnych, kwoty kar, okres archiwizacji, termin wejścia w życie), stanu prac po 4.11.2026 ani praktyki spedytorów.
Ostatni przegląd: 4 listopada 2026
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy obowiązek weryfikacji licencji przez zlecającego już obowiązuje?
W ustawie o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490) obowiązek weryfikacji licencji przewoźnika i prowadzenia rejestru przekazanych zleceń jest dziś opisany dla pośrednictwa przy przewozie osób (art. 27b). Dla przewozu rzeczy mówi o nim projektowana nowelizacja; w rejestrze ELI nie znaleźliśmy ustawy zmieniającej o takim zakresie (przejrzeliśmy Dz.U. 2025 poz. 1676, 1795, 1843 i Dz.U. 2026 poz. 875, 982). Treści projektu nie weryfikowaliśmy w jego tekście, więc status sprawdź przed decyzjami biznesowymi.
Co zlecający będzie musiał sprawdzić?
Według opisu projektu zlecający miałby sprawdzać, czy przewoźnik ma wymagane licencje i zezwolenia. Dla porównania, art. 27b ustawy obowiązujący dla pośrednictwa przy przewozie osób każe weryfikować licencję i wypis dla pojazdu nie później niż przed rozpoczęciem współpracy. Treści projektu dla przewozu rzeczy nie weryfikowaliśmy.
Jakie kary grożą pośrednikowi według projektu?
W obowiązującym załączniku nr 3 do ustawy kary 500 000 zł dotyczą pośrednictwa przy przewozie osób (np. lp. 2.20 i 2.21: przekazywanie zleceń podmiotowi bez odpowiedniej licencji, prowadzenie pośrednictwa bez licencji). Kar za przewóz rzeczy w projekcie nie weryfikowaliśmy. Już dziś art. 92a ust. 11 stosuje kary także do spedytora, nadawcy, odbiorcy, organizatora transportu i podwykonawcy, jeśli wiedzieli lub powinni byli wiedzieć, że zlecone usługi transportowe wiążą się z naruszeniem.
Czy pośrednik musi mieć licencję już dziś?
Tak. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga licencji (art. 5b ust. 2 pkt 1 ustawy). Licencję otrzymuje przedsiębiorca, który m.in. ma sytuację finansową określoną dostępnymi środkami lub majątkiem w wysokości 50 000 euro i osobę z certyfikatem kompetencji zawodowych (art. 5c ust. 2). To odrębna licencja od licencji na wykonywanie przewozów.
Jak przewoźnik busem ma się do tego przygotować?
Skompletować i utrzymywać w aktualności dokumenty, o które zlecający może pytać: licencję wspólnotową i wypisy (uwierzytelniony wypis jest wymagany w każdym pojeździe, art. 4 ust. 6 rozporządzenia 1072/2009), dokumenty pojazdu i dokumenty zdolności finansowej. To nasza ocena, że praktyka rynkowa może wyprzedzić przepis; nie opieramy jej na źródle prawnym.