Przejdź do treści

Jeździsz busem bez tachografu po 1 lipca 2026? Oto co Ci grozi na kontroli

18 lipca 2026 · aktualizacja: 3 listopada 2026 · TachoReady

Jeździsz busem bez tachografu po 1 lipca 2026? Oto co Ci grozi na kontroli

Pokusa jest znana: przecież busów jest tysiące, może się nie połapią. Dlatego policzmy uczciwie, co realnie grozi za jazdę bez tachografu po 1 lipca 2026 - bo rachunek nie kończy się na jednej karze.

Od tej daty rozporządzenie 561/2006 obejmuje przewóz rzeczy w transporcie międzynarodowym i kabotażowym pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t, a tachograf musi być w pojazdach objętych tym rozporządzeniem (art. 3 ust. 1 rozporządzenia 165/2014). Kto się łapie na wyjątek, ustalisz w teście 5 pytań.

Pozycja 1: kara dla przedsiębiorcy

Wykonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf kosztuje 10 000 zł (ustawa o transporcie drogowym, załącznik nr 3, lp. 6.1.1). Przy kontroli w firmie dochodzą osobne pozycje za dokumentację, z kwotami za każdy dzień i każdego kierowcę:

  • nieprzechowywanie przez co najmniej rok wykresówek, wydruków i pobranych danych lub dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu: 500 zł (lp. 6.3.15),
  • nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego: 500 zł (lp. 6.3.16),
  • naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy: 500 zł za kierowcę (lp. 6.3.17), a z tachografu 500 zł za pojazd (lp. 6.3.18).

Kary z jednej kontroli sumują się do ustawowego limitu: przy kontroli drogowej do 12 000 zł (art. 92a ust. 3), a przy kontroli w firmie do 15 000, 20 000, 25 000 albo 30 000 zł zależnie od liczby kierowców (ust. 5). Szczegóły i przykłady: co robić po karze za brak tachografu.

Pozycja 2: pojazd na parkingu

Jeśli nie usunięto stwierdzonych nieprawidłowości, kontrolujący na drodze zatrzymuje dokumenty i kieruje lub usuwa pojazd na parking strzeżony, na koszt przedsiębiorcy (art. 95 ust. 1). To samo, gdy nie pobrano kaucji od podmiotu zagranicznego albo zakaz lub ograniczenie ruchu uniemożliwia dalszą jazdę. W praktyce bus stoi, towar nie jedzie, a Ty organizujesz pojazd zastępczy. Koszt przestoju i utraconego zlecenia może przebić samą karę.

Za granicą obowiązują przepisy państwa kontroli, na przykład w Niemczech kontrola BALM. Ich nie sprawdzaliśmy.

Pozycja 3: różni adresaci, osobne pozycje taryfikatora

Jedna kontrola może zakończyć się karami dla różnych osób:

  1. przedsiębiorcy - 10 000 zł za brak wymaganego tachografu (załącznik nr 3, lp. 6.1.1),
  2. zarządzającego transportem lub innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem - 2 000 zł za to samo naruszenie (załącznik nr 4, lp. 15.3),
  3. kierowcy - za naruszenia po jego stronie, na przykład jazdę bez ważnej karty: 500 zł (załącznik nr 1, lp. 7.5, i załącznik nr 4, lp. 4.5).

W firmie jednoosobowej kary się nie sumują: jeśli przedsiębiorca jest jednocześnie osobą z art. 92a ust. 2, nakłada się wyłącznie karę dla przedsiębiorcy (ust. 10). Suma kar dla zarządzającego i innych osób z ust. 2 z jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 3 000 zł (ust. 4).

Pozycja 4 (najgroźniejsza): dobra reputacja

Brak wymaganego tachografu jest w załączniku nr 3 oznaczony jako najpoważniejsze naruszenie (grupa 2.1 NN w rozumieniu rozporządzenia 2016/403). Wykonalna decyzja o karze za takie naruszenie jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie dobrej reputacji (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b). Organ ocenia m.in., czy liczba naruszeń jest nieznaczna wobec skali działalności, czy wdrożono procedury zapobiegające naruszeniom i jaki jest interes społeczny kontynuacji działalności (art. 7d ust. 4), po czym stwierdza utratę dobrej reputacji albo uznaje, że pozostaje nienaruszona (ust. 5). Utrata oznacza, że wymóg nie jest spełniony, a zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika zostaje zawieszone do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego (ust. 6). Transport w czasie zawieszenia jest równoznaczny z wykonywaniem przewozu bez zezwolenia (ust. 7).

Dane o poważnych naruszeniach gromadzi Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który zawiera też ewidencję osób uznanych za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi do czasu przywrócenia dobrej reputacji (art. 82g ust. 4). Szerzej: utrata dobrej reputacji przewoźnika. Skutków dla licencji wspólnotowej oraz zasad z rozporządzenia 1071/2009 nie sprawdzaliśmy.

Co sprawdza ITD: na drodze - obecność wymaganego tachografu, kartę kierowcy oraz zapisy odręczne i wydruki z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni (art. 36 ust. 2 rozporządzenia 165/2014). W firmie - dane z karty i tachografu (przechowywane co najmniej 12 miesięcy), rejestry pobrań i dokumentację czasu pracy. Brak urządzenia przekreśla większość tych punktów naraz.

„Zdążę przed kontrolą” - dlaczego to nie działa

Nawet jeśli zamontujesz tachograf jutro, historia nie istnieje: nie ma zapisów jazdy z okresu bez urządzenia, nie ma danych karty, nie ma się czym wykazać za okres wstecz. Przy kontroli w przedsiębiorstwie luka w danych jest widoczna, a ewidencja czasu pracy pisana wstecz rozjedzie się z tym, czego nie ma.

Każdy tydzień jazdy bez tachografu to tydzień naruszeń, których nie da się już naprawić - można tylko przestać je mnożyć.

Co zrobić, jeśli nadal jeździsz bez tachografu

  1. Wstrzymaj przewozy międzynarodowe i kabotażowe do czasu montażu - każda kolejna trasa to kolejne naruszenie.
  2. Umów montaż i kalibrację w zatwierdzonym warsztacie; wyrób kartę kierowcy i kartę przedsiębiorstwa, jeśli ich nie masz.
  3. Sprawdź testem 5 pytań, czy na pewno podlegasz obowiązkowi - rozstrzygamy to tutaj.

Jeśli kontrola już się odbyła i masz w ręce decyzję, dalsze kroki - ustawowy limit sumy kar, terminy i podstawy odwołania - opisujemy w artykule co robić po karze za brak tachografu.

  1. Uporządkuj resztę dokumentacji (licencja, baza, ewidencja, rejestry pobrań), zanim tachograf ściągnie na Ciebie pierwszą kontrolę w firmie - komplet wzorów znajdziesz w Pakiecie Przewoźnika LCV.

Stan prawny na: 3 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1490, stan na 30.09.2025 (art. 7d ust. 1, 4-7, art. 82g ust. 4, art. 89 ust. 1, art. 92a ust. 2-5 i 10, art. 95 ust. 1 i 3, załączniki nr 1 lp. 7.5, nr 3 lp. 6.1.1 i 6.3.15-6.3.18, nr 4 lp. 4.5 i 15.3; nowelizacje ogłoszone po tym tekście, które przejrzeliśmy, nie zmieniają tych przepisów); rozporządzenie (WE) nr 561/2006, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 2 ust. 1 lit. aa); rozporządzenie (UE) nr 165/2014, tekst skonsolidowany z 31.12.2024 (art. 3 ust. 1, art. 36 ust. 2); rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/799, tekst skonsolidowany z 21.08.2023 (załącznik IC, wymóg 196b). Nie sprawdzaliśmy: rozporządzeń 1071/2009 i 2016/403 (zasady oceny reputacji, klasyfikacja naruszeń poza oznaczeniami w załączniku do ustawy), skutków dla licencji wspólnotowej, przepisów innych państw, wyjątków z art. 3 i art. 13 rozporządzenia 561/2006 w konkretnych stanach faktycznych ani tego, które urządzenia są dziś dostępne do montażu.
Ostatni przegląd: 3 listopada 2026

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaka kara grozi za brak tachografu w busie po 1 lipca 2026?

Przedsiębiorca wykonujący przewóz pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf podlega karze 10 000 zł (ustawa o transporcie drogowym, załącznik nr 3, lp. 6.1.1). Zarządzający transportem i inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem mogą dostać 2 000 zł (załącznik nr 4, lp. 15.3). Suma kar dla przedsiębiorcy z jednej kontroli drogowej nie przekroczy 12 000 zł (art. 92a ust. 3).

Czy ITD może zatrzymać busa bez tachografu na drodze?

Kontrolujący zatrzymuje dokumenty i kieruje lub usuwa pojazd na parking strzeżony, na koszt przedsiębiorcy, jeśli nie usunięto stwierdzonych nieprawidłowości, nie pobrano kaucji od podmiotu zagranicznego albo zakaz lub ograniczenie ruchu uniemożliwia dalszą jazdę (art. 95 ust. 1). Zwrot pojazdu następuje po przekazaniu kaucji lub usunięciu przyczyny (art. 95 ust. 3).

Czy za brak tachografu odpowiada też kierowca?

Kierowca odpowiada za naruszenia po swojej stronie, na przykład jazdę bez ważnej karty (załącznik nr 1, lp. 7.5, oraz załącznik nr 4, lp. 4.5, po 500 zł). Przedsiębiorca odpowiada za brak wymaganego urządzenia, a zarządzający transportem i inne osoby z art. 92a ust. 2 mają własną pozycję taryfikatora. Jeśli przedsiębiorca jest jednocześnie osobą z ust. 2, nakłada się wyłącznie karę dla przedsiębiorcy (art. 92a ust. 10).

Czy naruszenia tachografowe wpływają na licencję?

Mogą wpłynąć na dobrą reputację. Brak wymaganego tachografu jest w załączniku nr 3 oznaczony jako najpoważniejsze naruszenie (NN). Wykonalna decyzja o karze za takie naruszenie jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie dobrej reputacji (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b). Utrata dobrej reputacji oznacza, że wymóg nie jest spełniony, a zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika zostaje zawieszone (art. 7d ust. 6). Wpływu na licencję wspólnotową nie sprawdzaliśmy.

Kontrole busów już się zaczęły?

Od 1 lipca 2026 rozporządzenie 561/2006 obejmuje przewóz rzeczy w transporcie międzynarodowym i kabotażowym pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t (art. 2 ust. 1 lit. aa), a kontrolę dokumentów i tachografu prowadzą m.in. ITD, Policja, KAS i Straż Graniczna (art. 89 ust. 1). W przeczytanych przepisach nie znaleźliśmy okresu przejściowego po 1 lipca 2026.

Czytaj także

Newsletter

Porady i aktualności dla przewoźników lekkich - raz na jakiś czas.